Bir yatırımın 100.000 TL'den 130.000 TL'ye çıkması ilk bakışta yüzde 30 kazanç demektir. Bu nominal getiridir. Aynı dönemde fiyatlar genel düzeyi de yükseldiyse, 130.000 TL'nin satın alma gücü başlangıçtaki 100.000 TL'ye göre yüzde 30 artmış olmayabilir. Reel getiri bu farkı ölçmeye çalışır.
Enflasyonu getiriden çıkarmak neden tam sonuç vermez?
Günlük konuşmada “getiriden enflasyonu çıkar” denir. Yaklaşık fikir verebilir ama matematiksel olarak doğru yöntem oranları birbirine bölmektir. Reel getiri şu ilişkiyle hesaplanır: (1 + nominal getiri) / (1 + enflasyon) - 1.
Örneğin nominal getiri yüzde 30, aynı dönemde enflasyon yüzde 20 ise basit çıkarma yüzde 10 verir. Oransal formül kullanıldığında reel getiri yaklaşık yüzde 8,33 olur. Aradaki fark oranlar büyüdükçe daha görünür hale gelir.
Reel getiri neyi anlatır?
Reel getiri, yatırımın satın alma gücü açısından nasıl değiştiğini anlamak için kullanışlıdır. Pozitif sonuç, yatırım değerinin seçilen enflasyon ölçüsünden daha hızlı arttığını; negatif sonuç ise nominal olarak para kazanılmış olsa bile satın alma gücünün geride kalmış olabileceğini gösterir.
Burada kullanılan enflasyon oranının dönemle uyumlu olması gerekir. Bir aylık yatırım getirisini yıllık enflasyon oranıyla doğrudan karşılaştırmak anlamlı bir sonuç vermez. Tarih aralığı aynı olmalı veya oranlar karşılaştırılabilir döneme dönüştürülmelidir.
FinansMerkezi reel getiri aracı ne yapar?
Araç, girdiğiniz nominal getiri ve aynı döneme ait enflasyon oranını oransal formülle karşılaştırır. Sonucu hem yüzde olarak hem de satın alma gücü yorumu ile gösterir. Hesaplama genel bilgi amaçlıdır; vergi, işlem maliyeti ve kişisel nakit akışlarını içermez.